23/01/2018

Dư luận trong ngoài nước xung quanh bản án sơ thẩm vừa được TAND Hà Nội tuyên sáng 22.1.



Báo Asia Times:

"Câu chuyện Đinh La Thăng bộc lộ rủi ro tiềm ẩn của việc nhà nước quản ly doanh nghiệp. Phán quyết bước ngoặt với ông Thăng là chỉ dấu đầu tiên rằng việc điều tra doanh nghiệp nhà nước đã mở rộng sang cả các chính khách, những người tạo điều kiện cho tham nhũng và quản lý kém gây hại cho kinh tế."
---

Nhà bình luận chính trị Minh Hữu Quang (BBC):

"Chúng ta thấy ở đây là vụ án cán bộ nhà nước cố ý gây thiệt hại tài sản của đất nước, tức là tiền của nhân dân, vậy bồi hoàn trách nhiệm dân sự thế nào? Có công bố tài sản cá nhân của họ để đền bù lại cho ngân sách hay không?

Thứ hai là án này tôi cho là án bỏ túi, tức là dư luận đã biết trước và bàn tán về mức án, ông Thăng sẽ ở tù chừng 1/3 đến 1/2 mức án rồi sẽ được trả tự do theo chính sách giảm án của tư pháp Việt Nam.

Về Trịnh Xuân Thanh, mức án thế là phù hợp vì rõ ràng số tiền mà ông Thanh ký cho PVC chi xài sai mục đích là rất lớn so với thu nhập trung bình trong xã hội. Tuy nhiên tòa cho là ông Thanh chỉ tham ô 14 tỷ đồng là chưa thuyết phục.

Với mức án này ông Thanh phải ở ít nhất 12 năm tù cho dù sau đó có giảm xuống án tù có thời hạn.

Tôi cũng cho là ông Thanh biết trước mức án. Trong lời phát biểu sau cùng, ông Thanh xin lỗi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và bày tỏ nguyện vọng về lại Đức. Nội dung này cho thấy ông Thanh coi sai phạm của ông là sai với tổng bí thư, là cá nhân sai với cá nhân.

Nó cũng cho thấy ông không hề có ý định đầu thú, vì rõ ràng ông xin được về Đức nếu được tạm hoãn thi hành án, chứ ông có xin ở Việt Nam để đợi vợ con về đoàn tụ đâu.

Lời phát biểu sau cùng của ông Thăng và ông Thanh khác nhau về bản chất. Ông Thăng xin lỗi nhân dân và đảng, còn ông Thanh xin lỗi cá nhân tổng bí thư, cho thấy nhận thức về tính chính trị của vụ án giữa các bị cáo là khác nhau. Điều đó cho thấy dư luận cho là vụ này chưa hẳn để chống tham nhũng là có cơ sở”.
--
Tiến sĩ Jonathan London (Hà Lan):

Muốn đánh giá về ông Nguyễn Phú Trọng, thì phải thừa nhận ông ấy và những người “đồng minh” đã giành được lợi thế trên chính trường. Chiến dịch chống tham nhũng đã và còn đang tác động lớn, không chỉ hay chủ yếu đối với tham nhũng mà cả chính trị nữa. Khi tòa tuyên án TXT và ĐLT, thì nó sẽ không nên được xem là sự kết thúc của một quy trình pháp luật, mà là một hình thức tiêu biểu trong một quá trình chính trị còn đang tiếp diễn.”

---
Nhà báo Vinh Truong Quang:

Đây là phiên tòa đầu tiên không có vành móng ngựa; LS ngồi ngang hàng với Kiểm sát viên nhằm bảo đảm sự bình đẳng, dân chủ trong việc tranh tụng. Các báo, đài được mời dự khá đầy đủ (trong phòng riêng, qua màn hình vì cho rằng vào hết thì quá đông, cùng với sự tác nghiệp của nhà báo sẽ gây mất trật tự phiên tòa).

Nhưng tại sao lại phá sóng internet, phá sóng điện thoại trong khuôn viên tòa?

Việc phá sóng đã làm cho các nhà báo không thể tường thuật trực tiếp và liên tục phiên tòa. Và do vậy nhân dân cũng không thể theo dõi liên tục.

Nhưng để thông tin kịp thời trên báo điện tử, nhiều nhà báo buộc phải đối phó - phải chạy ra chạy vào để đưa thông tin về toà soạn. Phiên tòa kéo dài 11 ngày, nhiều anh em cũng hết sức chạy, và do vậy người dân chỉ được cung cấp thông tin lúc được lúc mất.

Chỉ riêng phiên tuyên án hôm nay, hẵng ai quan tâm đều chờ đợi. Chờ đợi kết luận của Tòa về những lời khai, lời tự bào chữa của các bị cáo và đặc biệt phần tranh tụng giữa các luật sư và kiểm sát viên. Nhưng rất thất vọng vì rất nhiều báo chỉ đưa 200-300 từ gọi là “nhận định của HĐXX” và sau đó là bản án cho 22 bị cáo; nhiều báo đã “chuẩn bị trước nội dung” bằng cách bê luôn nhiều nội dung cáo trạng vào; chỉ có vài tờ báo đưa khá đầy đủ về nhận định của HĐXX (với tôi, nội dung bản tuyên án sáng nay, Zing là báo thông tin đầy đủ nhất!).
Tôi đã trao đổi trực tiếp với anh em, không phải do anh em lười hoặc không biết làm, mà do bị tước đi các ngòi bút điện tử và buộc phải chấp vá thông tin.
Ta có một đội ngũ báo chí hùng hậu đủ sức làm chủ dư luận nhưng đã bị bó tay để rồi ngày mai “binh đoàn tác chiến không gian mạng” phải đối phó. Hay phá sóng nhằm tạo công ăn việc làm cho “binh đoàn" mới ra đời?”.
***



Đinh La Thăng là kẻ bất tài vô năng lực, nhưng thực tế vẫn khá hơn nhưng kẻ khác. Thực tế Đinh La Thăng chỉ là nạn nhân của triệu chứng “nền kinh tế thị trường định hướng XHCN” mà ra thôi. Chuyện này không có gì mới, nếu ai là một nhà phân tích kinh tế, tài chính giàu kinh nghiệm đều sẽ thấy ra mô hình kinh tế tai hại này, đó là những quả đấm thép, và bất cứ ai ở VN xưa kia còn lưu trữ báo giấy, nhất là tờ Tuổi Trẻ vào quãng những năm 2007 trở đi đều có hồ sơ của các giáo sư kinh tế Harvard University, và các nhà phân tích của các tổ hợp ngân hàng Mỹ xưa kia là Citigroup, JPMorgan Chase,  Merrill Lynch (Bank of America), Morgan Stanley,… họ đã khuyến cáo mô hình kinh tế bất cập cho chế độ CSVN khi VN mời họ để tham vấn, cũng như tham gia đào tạo cho quan chức điều hành kinh tế VN, kể cả hệ thống ngân hàng nhà nước của quốc gia này. Nó có từ thời ông cựu Thủ tướng Phan Văn Khải, và cũng là Thủ tướng đầu tiên của VN tới thăm Mỹ kể từ khi cuộc chiến tranh VN chấm dứt.


Khốn nỗi ông cựu Thủ tướng Phan Văn Khải dù được đánh gía là người cởi mở dễ hòa nhập, vì ông Khải là người có công rất lớn tìm kiếm vốn và sự đầu tư cũng như biết khôn khéo lấy lòng trợ giúp của quốc tế. Nhưng ông Khải cũng lại bị bó buộc Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Khốn nỗi cái Bộ Chính trị này là một tập thể lãnh đạo là nơi tập trung toàn những con người rất bảo thủ không am hiểu về kinh tế thị trường thị lại ra quyết định sai lầm mọi thứ. 


Thí dụ ta lấy thí dụ về Bộ Chính trị VN thời Đinh La Thăng lèo lái các chức vụ liên quan tới dầu khí thì có những ông bà như Nguyễn Phú Trọng (CT Quốc hội), rồi Lê Hồng Anh (Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương), Phùng Quang Thanh (Bộ trưởng Bộ Quốc phòng), Tô Huy Rứa (Bí thư Trung ương, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương), Hồ Đức Việt (Bí thư Trung ương, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương), Nông Đức Mạnh, Nguyễn Minh Triết,… và sau đó cái Bộ Chính trị ấy kể từ năm 2011 kéo dài tới ngày nay thì vẫn có những nhân vật điều hành đất nước, là Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư, Tòng Thị Phóng, Phùng Quang Thanh, Trương Tấn Sang, Đinh Thế Huynh,… Đó là toàn những người chưa bao giờ tham gia ngoài xã hội làm kinh tế lần nào cả, nhưng quyết định mọi quyết sách đều do họ mà ra cả.


Nhiều người đổ lỗi do Đinh La Thăng gây ra về dầu khí thì quả là chuyện lạ, thậm chí việc tập đoàn dầu khí VN đầu tư sang xứ Venezuela thua lỗ mà người ta không thể dùng “tỷ VND” mà phải dùng cụm từ “tỷ USD” thì nó do cái Bộ Chính trị hay Quốc hội VN mà ra, vì quyết định đầu tư vào Venezuela thì nó phải do những kẻ mê muội chủ thuyết XHCN lắm mới có thẩm quyền quyết định chỉ định đầu tư vào đó, chứ cái hạng cò con tôm tép như Đinh La Thăng thời đó chỉ biết tuân chỉ là tuân lệnh thượng tầng thôi. 

Tôi rất thận trọng là việc PVN, là tập đoàn dầu khí VN đầu tư qua xứ Venezuela thua lỗ nặng nó do những nhân vật chóp bu cao cấp nhất của đảng CSVN quyết định thì hầu như báo chí VN không dám đăng, mà trước đó đăng vài bài, kể cả họ trích dẫn số liệu của tôi thì nó được âm thầm tháo xuống hay gỡ bỏ hoặc giấu nó đi.


Bởi vì người chịu trách nhiệm cao nhất có lẽ là ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, vì ông này trải qua 4 nhiệm kỳ làm trong Bộ Chính trị và có  vì ông Trọng từng giữ chức Chủ tịch Quốc hội Việt Nam(2006-2011), rồi chức danh Tổng bí thư từ năm 2011 cho tới nhiệm kỳ có thế xảy ra là tới năm 2021, thậm tệ hơn nữa là vào ngày 1/2/2013, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 162-QĐ/TW thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm trưởng ban chỉ đạo, nhưng khốn nỗi giai đoạn đó thì nạn tham nhũng và đầu tư thất thoát nó đều xảy ra thời Tổng Trọng kiêm nhiều chức vụ đó thì rất đáng ngại.


Đó là sự việc rất hài hước của những kẻ tham quyền, bất tài nhưng hay cầm đèn chạy trước ô tô là người ta cần chấm dứt chuyện này, vì không thể để chuyện đã rồi xảy ra để mà chống tham nhũng hay xử ai cả, vì mình làm chức vụ đó mà không ngăn nổi nó là cứ để chuyện đã xảy ra rồi lật đật làm chuyện diễn kịch là trò ngu ngốc nhất trong kinh tế. Tôi thì nghi ngờ rằng Nguyễn Phú Trọng không có khả năng theo kịp về biến đổi kinh tế thị trường và nghiệp vụ đầu tư, nên chả hiểu nó để ngăn chặn, và những kẻ tham nhũng thì biết được điều đó nên cứ bày vẽ ra các dự án kinh tế đầu tư để vét tiền, còn Tổng Trọng thì lật đật đi sau làm chuyện dư thừa.


Đó là bởi vì nếu một lãnh đạo tối cao của quốc gia họ biết được nghiệp vụ đầu tư và kinh tế thị trường thì tất nhiên họ sẽ biết những dự án đầu tư kém hiệu năng đó thì sẽ ngăn chặn được nó, là họ chỉ nhìn ra sự bất thường đó là sẽ tham vấn cố vấn thì sẽ biết trước mà ngăn chặn thay vì mù lòa để việc đã xảy ra rồi mới đi làm chuyện dư thừa đó thì hậu quả sau cùng chỉ là người dân gánh hết.


(*) Sau cùng tôi trích dẫn vài dòng kết luận là những kẻ tự xưng mình có đạo đức thì thực chất những kẻ đó còn vô đức hơn những kẻ tham nhũng hay đầu tư thất thoát. Đó là bởi vì những kẻ tự cho mình có đạo đức ấy mới là những kẻ ra quyết sách kinh tế cho kẻ khác thi hành, nó còn nguy hiểm triệu lần Đinh La Thăng, nó cũng giống như câu chuyện thầy tu mà được bổ nhiệm vào chức vụ lãnh đạo quốc gia điều hành kinh tế vậy.

*


Mức án của ông Đinh La Thăng và các đồng phạm

(PLO)- Sau bốn ngày nghị án, sáng 22-1, HĐXX TAND TP Hà Nội đã tuyên mức án 13 năm tù đối với bị cáo Đinh La Thăng, bị cáo Trịnh Xuân Thanh tù chung thân.


Đồ họa: Đ.MINH-HỒ TRANG



Điều quan trọng của người dân Việt Nam là Đất Nước Việt Nam


Nguyệt Quỳnh

Tôi được dự xem một buổi văn nghệ truyền thống của người dân Mễ Tây Cơ (Mexico), buổi trình diễn dành cho khách du lịch và người ngoại quốc. Trong cái không khí trang nghiêm, sâu lắng, khi giàn nhạc đại hòa tấu bắt đầu chơi thì ban tổ chức cho thả xuống bốn mặt sân khấu bốn màn hình thật lớn, với hai câu viết:

Điều quan trọng của Mễ Tây Cơ là người dân Mễ Tây Cơ”
Điều quan trọng của người dân Mễ Tây Cơ là đất nước Mễ Tây Cơ”.

Nếu bạn là dân ghiền phim ảnh sẽ nhớ ngay đến hình ảnh anh chàng D’Artagnan trong phim “Ba chàng Ngự Lâm Pháo Thủ”. Nhớ cái cảm giác của bầu máu nóng sôi lên khi D’Artagnan, Athos, Porthos và Aramis, những chàng Ngự Lâm quân trẻ trung, hào hiệp sẵn sàng ra tay diệt ác, vừa phóng ngựa như bay vừa hét lớn câu: “một người vì bốn người, bốn người vì một người”.

Là người VN, tôi không khỏi ngậm ngùi khi đắm mình trong dòng chảy lịch sử của dân tộc Mễ Tây Cơ. Đã từ lâu rồi, người dân đất nước tôi đã quên soi bóng mình trong lịch sử; đứng trước Trung Cộng, chính quyền VN như “gà phải cáo”, nhân dân VN thì đắm chìm, cam chịu.

Tôi không tự hỏi xem điều quan trọng của Việt Nam có phải là người dân Việt Nam hay không bởi sự thật quá hiển nhiên. Chỉ trong vòng một tháng đổ lại, khi cả thế giới đang xôn xao đón chào Giáng Sinh với tiếng nhạc chuông và một không gian ấm áp, đoàn tụ, với tiếng cười và những điều chúc lành cho năm mới thì ở đất nước tôi, bạo lực lại lên ngôi. Người người lũ lượt đi tù vào những ngày cuối năm, nói như ngục sĩ Nguyễn Chí Thiện “hung bạo phá bờ kim cổ”.

Chỉ trong vòng một tuần lễ từ 20/12 đến 27/12, hệ thống tay sai hung hãn, gọi là tòa án Việt Nam đã tuyên tổng cộng 19 năm tù cho 5 người ở An Giang; 83 năm tù cho 9 người ở Bình Định và 120 năm tù cho 15 người ở Sài Gòn. Cả ba vụ đều là các vụ án chính trị “có hành vi chống phá nhà nước Việt Nam”.

Vậy thì ở vế thứ hai “Điều quan trọng của người dân Việt Nam có phải là đất nước Việt Nam không?” Ai ai cũng có thể trả lời ngay rằng ngày nay người VN vô cảm với tình hình đất nước, mang tâm lý “mackeno” trước nỗi thống khổ của đồng bào mình. Thế nhưng, có một số sự thật đáng sợ mà lãnh đạo Cộng sản dường như không muốn nhìn thấy, nhưng chúng ta không thể nào không nhận ra vì càng ngày nó càng thể hiện một cách rất rõ ràng:

Thứ nhất, tuổi đời của những người đấu tranh càng ngày càng trẻ; dù họ chọn phương thức đấu tranh rất khác nhau, nhiều người chỉ ở độ tuổi 21, 22, 23, 24. Thứ hai, số năm tù càng tăng, nghĩa là đảng càng đàn áp hung bạo, thì người chống đối càng ngày càng đông. Không biết họ từ đâu ra. Những cái tên lạ chưa từng nghe thấy như facebooker Mộc Lâm, Hoàng Nhật Minh,... Thứ ba, thái độ công an càng hung hãn, siết cổ dân, đánh hội đồng dân, … thì quyết tâm tranh đấu của họ càng cao. Và cuối cùng, điềm chẳng lành cho chế độ - chính những sinh viên ưu tú thuộc lò đào tạo của đảng như Châu văn Thi, Phan Kim Khánh, Trần Hoàng Phúc, Lê Vi,… đều đã nhập dòng.

Rõ ràng sức mạnh đâu có đến từ bạo lực. Tôi muốn dùng một câu thơ của Tagore để khẳng định với lãnh đạo Cộng sản về sự thất bại của bạo lực; thứ vũ khí họ đang dùng để mong trấn áp được người dân nước tôi:

Hắn xem vũ khí của hắn như Thần, như Thánh
Khi vũ khí của hắn thắng, thì chính bản thân hắn đã bị đánh bại rồi.

Từng người trẻ lý tưởng, trí thức; những người lẽ ra là rường cột của đảng, những người đã một thời hết sức yêu đảng, yêu bác, đã lặng lẽ ra đi. Kiên định như Phan Kim Khánh khẳng định trước tòa: “đó là quá trình nhận thức của tôi”, hay thầm lặng như Lê Vi “Suốt một đêm thức trắng với cụm từ “hồ chí minh” trên google và youtube... để rồi mình đã khóc! Cảm giác bị lừa dối suốt bao nhiêu năm, niềm tin sụp đổ, sự thật quá phũ phàng... Khi được thức tỉnh, cũng là lúc Vy nhận ra trách nhiệm của bản thân!”.


Nhận ra trách nhiệm của mình đối với đất nước, với môi trường mình đang sống đang dần dần hình thành trong tâm lý của người trẻ trong nước. Và họ mới chính là rường cột của quốc gia. Nếu chúng ta tin vào bản lĩnh của dân tộc thì những đàn áp khốc liệt của năm 2017 cũng giống như bao nhiêu những giai đoạn đen tối khác đã qua của lịch sử. Bình minh của tổ quốc vẫn nằm trong sự quyết định của người dân.


Và, điều quan trọng hơn cả, chính số đông cũng đang nhận thức ra rằng họ sẽ là nạn nhân trực tiếp của những bất công, nếu cứ “mũ ni che tai” với tai họa của nhà hàng xóm. Cho nên, cũng phải cám ơn cái nhà nước CS hoảng loạn, sắp hết thời này, vì chính họ đang giúp người dân VN thực tập dân chủ. Một tiến trình vô cùng quan trọng để hình thành một xã hội dân chủ đích thực tương lai.


Hãy nói đến tiến trình và cái cảm giác hạnh phúc vỡ òa của những người góp mặt trong vụ chống lại việc thu tiền trái phép ở trạm thu phí BOT Cai Lậy.


Sau ba tháng tạm dừng thu phí, ngày 30/11/2017 BOT Cai Lậy hoạt động trở lại. Cánh tài xế lại dùng phương pháp trả tiền lẻ, trả tiền mệnh giá thật lớn, trả tiền ướt, … khi qua trạm. Họ cương quyết bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình bằng mọi giá. Đúng vào lúc 12h45 cùng ngày, BOT phải xả trạm lần thứ nhất. Một giờ sau đó, trạm thu phí trở lại. Nhưng đến 16h50 lại xả trạm lần thứ hai. Chín mươi phút sau, trạm thu phí trở lại. Cánh tài xế lại tiếp tục trả tiền lẻ và nhất quyết đòi tiền thối, nhưng không nhận tiền dư. Đến 2h30 ngày hôm sau, trạm đành phải xả trạm lần thứ ba. Cứ như thế, sau bốn ngày chịu cảnh ùn tắc giao thông, đúng vào lúc 10 giờ tối ngày 4 tháng 12, văn phòng Thủ tướng chính phủ đã phải ra quyết định ngừng thu phí 30 ngày. Một cuộc diễu hành, reo hò, ăn mừng chiến thắng đã diễn ra ngay trước trung tâm điều hành trạm BOT Cai Lậy.


Trong cả hai vụ “dân Đồng Tâm bắt giữ cán bộ” hay “BOT Cai Lậy”, chúng ta nhìn thấy sự đoàn kết như một yếu tố then chốt để giành chiến thắng “một người vì mọi người, mọi người vì một người”. Đồng Tâm còn là một xã nhỏ, mọi người đều là hàng xóm láng giềng, nhưng BOT Cai Lậy thì khác, các tài xế là những người đến từ tứ xứ. Từ không quen biết nhau, họ bỗng nhiên trở thành “anh em một nhà” trong một cuộc chiến mà dân tài xế gọi là cuộc đấu tranh giành “công bằng”. Trong cuộc đấu tranh này người dân đã hãnh diện góp phần. Bà Tám chủ quán BOT Cai Lậy, người cung cấp nước và khăn lạnh cho nhóm tài xế đã tự hào: “người dân miền Tây không chỉ sống cho riêng mình”.


Những gương mặt cười vui, rạng rỡ của người dân mỗi lần BOT Cai Lậy xả trạm là hình ảnh đẹp đẽ nhất để khép lại những ngày cuối năm 2017. Hình ảnh bác tài Huỳnh Long bị cẩu lên cùng với xe, hình ảnh những chiếc võng “đóng chốt” ở trạm, gương mặt tất tả của bà Tám chủ quán chạy đi chạy lại với chai nước lạnh, hay cảnh bà vẫy tay với những tiếng còi xe reo vui của các tài xế bên kia đường,… Không ai nhìn thấy ở họ một sự sợ hãi hay vô cảm. Mỗi tài xế, mỗi người dân đang là một nhân tố vững vàng. Họ đang có mặt cho nhau, mỗi người là một mắt xích; mắt xích mình vững vàng để mắt xích khác tựa vào.


Tôi nghĩ đến từng khuôn mặt của những tù nhân lương tâm. Những người đã đấu tranh bền bỉ hàng bao nhiêu năm trời chống lại sự xâm lấn của Trung Cộng; đấu tranh bảo vệ môi trường cho ngư dân; đấu tranh cho công bằng xã hội;… Biết bao nhiêu con người, biết bao nhiêu những hy sinh thầm lặng. Những án tù dài đăng đẳng hàng 10 năm trời đang để lại khoảng không gian trống lạnh trong những ngôi nhà thiếu mẹ, thiếu bố của các bé Nấm, Gấu, Tài, Phú, Châu Linh,…


Sức mạnh của tập thể đã được thể hiện qua cuộc thực tập dân chủ vừa qua ở BOT Cai Lậy. Hàng trăm những tù nhân lương tâm cũng đang cần một bờ vai, một cánh tay tiếp sức từ mọi người dân VN. Để đón chào xuân Mậu Tuất 2018, nếu có một điều chúc lành cho quê hương mình trong một năm trước mặt, tôi ước mong mỗi người dân VN sẽ phải là một mắt xích vững vàng cho đồng bào mình dựa vào; để chúng ta cùng có được một xã hội tốt đẹp hơn, …và nhất là, để tất cả chúng ta đều có thể hãnh diện nói rằng Điều Quan Trọng của người dân Việt Nam là Đất Nước Việt Nam.

N.Q.

Tác giả gửi BVN 

Áp dụng mô hình Trung Quốc vào các nước đang mở mang


Đoàn Hưng Quốc

Tại Đại hội toàn quốc lần thứ 19 của đảng Cộng sản hồi tháng 10 vừa qua, chủ tịch Tập Cận Bình đã trình bày hệ thống cai trị của Trung Quốc như một hình mẫu để các quốc gia khác mô phỏng theo. Các nhà lãnh đạo muốn “thúc đẩy sự phát triển trong khi vẫn duy trì nền độc lập của mình” nên nhìn vào Trung Quốc như “một lựa chọn mới”, ông Tập nói” [1].

Câu hỏi đặt ra là Trung Quốc phát huy mô hình đó như thế nào ra quốc tế?
Tuy chưa có tài liệu phân tích từng bước chiến lược của Bắc Kinh trong lãnh vực này, nhưng diễn biến tại nhiều nước đang mở mang ở Đông Nam Á, Nam Á, Phi Châu và tại những nước công nghệ ở Âu và Úc Châu cho thấy một kế sách lâu dài đang được định hình.

Nhưng trước hết, thế nào là mô hình Trung Quốc?
Mô hình Trung Quốc có một số đặc điểm chủ yếu, bao gồm chế độ cai trị chuyên chế dựa trên ý niệm về sự ổn định; chính sách công nghiệp và tài chính do nhà nước dẫn dắt; đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng; công nghiệp hóa nông thôn hậu thuẫn bởi nông nghiệp quy mô nhỏ; và sự mở cửa cho thương mại và công nghệ nước ngoài” [2].

Bắc Kinh không áp dụng toàn bộ nhưng chọn lọc vài chủ điểm trong mô hình trên mang ra áp dụng một cách thuần nhất vào các nước đang phát triển như sau:

  1. Chế độ cai trị dựa trên ý niệm về sự ổn định (tức là cộng sản, độc tài hay dân chủ đều o.k. miễn là có nền chính trị ổn định để buôn bán với Trung Quốc).
  2. Chính sách công nghiệp và tài chính do nhà nước dẫn dắt (tức là kinh tế do nhà nước dẫn dắt càng nhiều thì càng thuận lợi cho Trung Quốc thao túng).
  3. Đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng (tức là tạo thuận lợi để Trung Quốc đầu tư vào hạ tầng của mỗi quốc gia trong kế hoạch Nhất Đới Nhất Lộ).
  4. Mở cửa cho thương mại và công nghệ nước ngoài (tức là tạo thuận lợi cho Trung Quốc khai thác tài nguyên và bán hàng tiêu dùng).

Chủ trương của Trung Quốc là không can thiệp chính trị và quân sự nhằm vận động quảng bá cho một ý thức hệ. Nếu diễn giải theo ngôn từ của Tập Cận Bình thì lập trường này trái ngược với Tây Phương vốn quảng bá sự phát triển của nền dân chủ tư do (liberal democracy) qua các tổ chức quốc tế như IMF, World Bank, NATO, và các tổ chức phi chính phủ như Human Rights Watch, Ký giả không biên giới, v.v. khiến nhiều quốc gia mất đi sự độc lập của mình trong đó có các nước Đông Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Phi Luật Tân (Phillipines), Mã Lai (Malaysia), Thái Lan, Cam-Bốt, Bangladesh, Pakistan... Chỉ khi nào không bị xáo trộn đột ngột về chính trị thì các quốc gia mới có ổn định xã hội để phát triển kinh tế.
Chủ trương nói trên không chỉ nhằm hấp dẫn các nhà độc tài vốn không muốn bị áp lực phải thay đổi, mà còn dựa trên kinh nghiệm quá khứ của chính Trung Quốc qua cuộc Cách Mạng Văn Hóa đẫm máu, và bài học hiện tại từ các cuộc Cách Mạng Hoa Nhài dẫn đến thảm họa nhân đạo ở Syria, Lybia và kinh tế trì trệ ở Ai Cập, Tunesia… Nói một cách khác, Bắc Kinh ngày nay không chống đối nền dân chủ nhưng phản đối việc can thiệp thực hiện nền dân chủ như một mô hình đồng nhất (one size fits all) lên mọi quốc gia mà không quan tâm đến các đặc thù văn hóa, lịch sử và xã hội.

Tiêu biểu cho lập trường này là quan hệ giữa Trung Quốc với Miến Điện: tuy trước đây Bắc Kinh hậu thuẩn cho chế độ quân phiệt, nhưng khi cánh dân chủ thắng thế thì Hoa Lục sẵn sàng làm việc với bà Aung San Suu Kyi để tiếp tục trao đổi mậu dịch. Khi bà Aung San Suu Kyi bị Tây Phương lên án mạnh mẽ vì không bảo vệ cho thiểu số đạo Hồi người Rohinya, Bắc Kinh im lặng thúc đẩy cho một giải pháp giữa Miến và Bangladesh, qua đó nâng cao vai trò của Trung Quốc vào lúc Âu-Mỹ cô lập Naypyidaw.

Nhìn ra tương lai, hiện Trung Quốc đang ủng hộ nhà cầm quyền độc tài tại Venezuala, nhưng nếu Tổng Thống Maduro bị lật đổ thì Bắc Kinh sẵn sàng làm đối tác thương mại lớn nhất để tiếp tục đầu tư và mua dầu từ chính quyền mới.

Tuy nhiên Bắc Kinh sẽ từ bỏ chính sách không can thiệp nếu quyền lợi chiến lược bị xâm phạm, chẳng hạn như Trung Quốc không thể nào chấp nhận cho Bắc Hàn hay Việt Nam thay đổi thể chế. Hoa Lục cũng sẵn sàng dùng quyền lực nhọn (sharp power) theo cách tung tiền chi phối nền chính trị nội bộ của Úc và Tân Tây Lan (New Zealand) nhằm thay đổi lập trường của hai nước này về Biển Đông theo hướng có lợi cho Trung Quốc; hay dùng áp lực kinh tế ra quốc tế nhằm cô lập Đài Loan và Đức Đạt Lai Lạt Ma; hoặc dùng mậu dịch để trừng phạt Na-Uy, Nhật, Nam Hàn và Phi Luật Tân khi có những va chạm về địa chính trị hay nhân quyền.

Một điểm cần quan tâm là sau Chiến Tranh Lạnh nhiều nước tuy độc tài nhưng vẫn phải khoát tấm bình phong dân chủ vì cần giao dịch với Âu-Mỹ. Nhưng chỉ trong hai năm gần đây, Tổng thống Duterte của Phi và Hunsen của Cam Bốt dựa vào chiếc dù thương mại và chi viện của Trung Quốc để không còn dấu giếm mà ra mặt đối kháng với Tây Phương nhằm thẳng tay đàn áp trong nước. Diễn biến tương tự nhưng ở góc độ khác biệt khi Edorgan của Thổ Nhĩ Kỳ, Viktor Orban của Hung Gia Lợi (Hungary) và Duda của Ba Lan chống đối mô hình dân chủ tự do (liberal democracy) của Tây Âu thay vào đó bằng mô hình dân chủ phi tự do (illiberal democracy) mang màu sắc Hồi giáo hay dân tộc chủ nghĩa.

Nói chung là sức mạnh kinh tế của các nước dân chủ không tăng trong khi Trung Quốc nhảy vọt. Lượng hàng hoá sản xuất từ Mỹ chiếm 50% toàn cầu năm 1945, đến nay còn 16% và dự trù chỉ 11% trong khi Hoa Lục sẽ là 30% vào 2050 [3]. Trái với nhận định của những chuyên gia Tây Phương, mô hình phát triển của Trung Quốc (tóm tắt bằng một chữ “sale”) có mãnh lực thu hút tưởng chừng không thể cưỡng lại để các nước đang phát triển có “một lựa chọn mới” nhằm ổn định chính trị và phát triển thành những nền kinh tế chư hầu (satellite economies) trong kế hoạch Nhất Đới Nhất Lộ của Bắc Kinh.

***

[1] [2] Trích nguyên văn từ: http://www.viet-studies.net/kinhte/ChinaSolitaryModel_Bardhan_trans.html - Người dịch: Huỳnh Hoa.

[3] Destined for war: Can America and China Escape Thucydides’s trap? – Tác giả: Graham Allison.

Đ.H.Q.

Tác giả gửi BVN 

Vụ án Hoàng Bình phơi bày một nhà nước làm gì cũng… bí mật



Linh mục Nguyễn Đình thục không hiểu được vì sao vừa bắt tay trò chuyện rất thân tình với Giám đốc công an Nghệ An bỗng đâu một đám côn đồ xông tới đánh ông túi bụi mà vị quan chức công an kia đứng yên không động tĩnh. Ấy, lần sau xin Linh mục hãy tránh xa những ông quan chức đó, vì đấy là họ đang thực hiện phận sự “còn đảng còn mình” đấy, thưa Linh mục.


Bauxite Việt Nam


Linh mục nguyễn Đình Thục, quản xứ Song Ngọc, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An.

Ngày 25/1 tới đây, Tòa án Nhân dân huyện Diễn Châu (Nghệ An) sẽ xét xử hai anh Hoàng Đức Bình và Nguyễn Nam Phong với tội danh “chống người thi hành công vụ” trong một cuộc tuần hành của người dân Quỳnh Lưu hồi tháng 2 năm ngoái. Điều đáng nói là hàng trăm nhân chứng có mặt trong cuộc tuần hành đều chưa từng “được” công an hỏi đến trong quá trình điều tra. Một trong các nhân vật chính của sự kiện – Linh mục J.B. Nguyễn Đình Thục – đã cố gắng lên tiếng rất nhiều về vụ việc này để làm rõ mọi khuất tất.

Bản thân Linh mục Nguyễn Đình Thục, quản xứ Song Ngọc (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An), cũng là một nhân chứng quan trọng bởi ông là người tổ chức cuộc tuần hành ngày 14/2/2017 của dân Quỳnh Lưu (đi bộ đến Tòa án Nhân dân huyện Kỳ Anh để nộp đơn kiện Formosa). Ông còn là chủ sở hữu chiếc xe hơi mà anh Nguyễn Nam Phong cầm lái và Hoàng Đức Bình ngồi bên trong, và bị công an Nghệ An cẩu đi trong cuộc tuần hành hôm đó.

Linh mục Nguyễn Đình Thục có gửi đơn đề nghị được làm nhân chứng dự phiên tòa ngày 25/1 tới, song ông không nhận được phản hồi nào.

Người lái xe của ông – anh Nguyễn Nam Phong, sinh năm 1980 – bị bắt hôm 27/11 vừa qua với cáo buộc ban đầu là vì tội “mua dâm”. Ngay sau đó, những trang web đen của dư luận viên đã đăng tải hàng loạt bài viết sỉ nhục cả Linh mục Thục lẫn anh Phong. Tuy nhiên, sang ngày 29/11, phía công an đã “chuyển đổi tội danh” của anh Phong sang “chống người thi hành công vụ” và không nhắc gì tới chuyện “bắt vì mua dâm” nữa.

Cái bẫy và cáo buộc “mua dâm”

- Đầu tiên, xin Linh mục làm rõ những thông tin xoay quanh việc công an Nghệ An bắt anh Nguyễn Nam Phong (sinh năm 1980), là người lái xe của Linh mục, vào ngày 27/11/2017?

- Buổi tối ngày 27/11/2017, vào khoảng chừng 19h, anh Phong đi chơi với mấy người bạn, trong đó có một người quen cũ tên là Tâm, làm nghề sửa chữa và buôn bán xe máy. Theo anh Phong kể trước đó với tôi, thời gian gần đây anh Tâm tỏ ra rất thân thiết, nhiều lần rủ anh Phong đi chơi uống rượu mà anh Phong đều chối. Lần này không biết làm sao mà anh Phong lại đồng ý. Tính Phong hay nể bạn bè, thành ra rủ nhiều lần thì anh ấy nhận lời.

Hôm đó họ đi chơi, cho đến đêm khuya vợ anh Phong là chị Yến gọi điện thì Phong không bắt máy. Sau đó, điện thoại tắt nguồn. Chị Yến rất lo lắng vì anh Phong không khi nào đi như thế. Nếu có việc đột xuất, cần thiết phải đi qua đêm, thì anh ấy luôn gọi điện về nhà.

Sáng hôm sau, tức là ngày 28/11/2017, vào khoảng 9h sáng, chị Yến nhận được thông báo từ cơ quan cảnh sát hình sự tỉnh Nghệ An là anh Phong bị bắt tối qua ở xã Diễn Hải (huyện Diễn Châu) vì tội mua dâm. Chị Yến không tin, và khi chị ấy kể lại với tôi thì tôi cũng không tin. Anh Phong phục vụ Cộng đoàn Giáo xứ với tư cách một vị trong ban thánh giáo và cũng là người thân cận, hay giúp tôi trong nhiều công việc. Tôi biết rõ tính anh Phong, đó là một người rất chính trực, đúng đắn.

Đúng như suy đoán của chúng tôi, ngày hôm sau nữa, 29/11, vào chừng 3h chiều gì đó, bên cảnh sát điều tra gửi về một giấy khác, nói rằng anh Phong bị bắt vì tội chống người thi hành công vụ. Tức là ngày 28 thì thông báo bắt vì tội mua dâm, ngày 29 thì bảo bị bắt vì chống người thi hành công vụ.

- Thông thường, trong các án giết người, điều đầu tiên ta phải nghĩ đến là nạn nhân có kẻ thù nào không. Trong vụ án “chống người thi hành công vụ” này, theo Linh mục, anh Nguyễn Nam Phong có làm điều gì khiến chính quyền căm ghét không?

- Tôi sống với anh Phong đã lâu và tôi thấy anh ấy tốt lắm. Ai đã gặp anh Phong một lần thì sẽ quý mến anh ấy lắm, vì sự nhiệt tình, khiêm tốn của anh ấy. Anh Phong rất chính trực, quảng đại, luôn mong muốn điều tốt và hy sinh cho người khác. Cái mà chính quyền ghét – có thể họ ghét hay đơn giản là khó chịu về anh Phong – chính là việc anh ấy đã giúp đỡ tôi, nhất là việc anh ấy lái chiếc xe của tôi mang biển số 37A 27724 để chở Hoàng Đức Bình, hai nữ tu và một số bà con đi kiện Formosa ngày 14/2/2017.

Khi “người thi hành công vụ” tấn công dân

- Kết luận điều tra của cơ quan cảnh sát điều tra tỉnh Nghệ An và cáo trạng của Tòa án Nhân dân huyện Diễn Châu cáo buộc anh Phong không chịu mở cửa xe theo lệnh của họ trong sự kiện hôm 14/2. Vào thời điểm diễn ra cuộc xô xát đó, Linh mục có đứng gần xe không và có chứng kiến hai bên đôi co không?

- Hôm đó, một số đông bà con đi bộ nên tôi không đành lòng ngồi xe mà tôi xuống đi bộ cùng bà con. Công an chặn chúng tôi lại và yêu cầu những người đi xe máy phải chạy vào một bãi đất trống. Tôi thấy chiếc xe của tôi chạy phía trước, cách tôi chừng khoảng 100m, rồi dừng lại. Tôi thấy cảnh sát giao thông, công an sắc phục, thường phục, vây lấy xe. Sau đó, chính tôi cũng bị đánh. Phía chính quyền gây ra một cuộc hỗn loạn, và họ đàn áp, đánh đập người dân rất tàn ác, nên tôi không để ý đến chiếc xe nữa. Về sau thì tôi được biết là xe đã bị cẩu đến một nơi nào đó mà người trong xe cũng không xác định được vị trí.

- Họ đánh Linh mục như thế nào?

- Khi đó tôi đi trong đoàn. Một số bà con đi trước tôi. Khi tôi đi đến đoạn ở gần trạm 5 thì công an đã dẹp bà con thành cả một đoàn đứng ở đó. Tôi thấy ông Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An, rồi thấy anh Sửu bên an ninh tôn giáo bước đến, giới thiệu tôi với ông Cầu. Tôi chào hỏi và giơ tay bắt tay ông Cầu, rất vui vẻ. Đang nói chuyện ôn hòa với nhau như thế thì bỗng có một đám đông lao vào tấn công tôi ngay trước mặt ông Cầu. Tôi nghĩ ý đồ của họ là bắt tôi, bởi vì họ rất thô bạo, ôm ngang tôi để đưa đi. Một số người đi cùng thấy tôi bị bắt như thế thì họ ôm tôi lại. Hai bên giằng co, thành ra tôi bị xây xước một số chỗ và chảy máu miệng.

Điều tôi thấy khó hiểu và bất bình là tôi đứng ngay trước mặt ông Giám đốc công an tỉnh Nghệ An. Chức năng của công an là bảo vệ người dân, mà hơn thế nữa tôi là một chức sắc tôn giáo, là người dẫn đoàn đi, nhưng ông ta chẳng làm gì cả. Chắc cũng phải có sự chỉ đạo của ông Cầu thì người ta mới thô bạo với tôi như thế, chứ không thể nào mà trước mặt công an, tự nhiên người ta tấn công một vị Linh mục.

- Trong kết luận điều tra và cáo trạng, công an cho rằng anh Hoàng Bình đã nhắc anh Nam Phong đừng mở cửa xe, và vì thế anh Phong mắc tội “chống người thi hành công vụ”. Linh mục nghĩ sao về lập luận buộc tội này?

- Tôi có căn dặn anh Phong là anh phải bảo đảm an toàn cho người trên xe. Thành ra anh Phong mới không mở cửa.

Tuy nhiên, điều tôi muốn nhấn mạnh là không thể kết tội anh ấy chống người thi hành công vụ được. Vì thứ nhất là xe đang lưu thông đúng luật, sao lại chặn lại? Thứ hai là khi họ chặn xe lại thì cả một đám đông cả công an sắc phục và thường phục vây quanh xe, và có những hành vi rất thô bạo như giật cửa xe, đấm vào xe, bẻ gạt nước. Trong hoàn cảnh đó, tài xế nào có lương tâm, trách nhiệm thì không thể mở cửa xe, vì mở là đặt những người trong xe vào tình thế rất nguy hiểm. Dù tôi có dặn hay không thì cũng vậy.

Nói rằng nếu mở cửa xe, những người trong xe sẽ bị tấn công, thì không phải là chuyện chúng tôi suy đoán mà thực tế là như thế. Bởi vì cách xe chừng khoảng 100 mét, bà con còn đang bị tấn công bởi chính cảnh sát cơ động và công an thường phục kia mà. Chúng tôi bị tấn công rất tàn ác. Hàng trăm người bị đánh. Gần ba chục người phải đi cấp cứu tại bệnh viện hay trung tâm y tế.

Họ đánh bằng dùi cui, gậy gộc, đấm đá, trong khi chúng tôi rất ôn hòa. Chúng tôi ngồi xuống đọc kinh mà họ còn ném pháo nổ ở sát nơi chúng tôi ngồi. Nhiều người sợ quá không chịu được, bỏ chạy và thế là bị đánh đập rất tàn ác.

Chúng tôi nghĩ anh Phong không mở cửa xe là việc làm rất đúng lương tâm và đầy tình người. Thêm nữa, nếu bảo anh ấy chống người thi hành công vụ thì anh ấy chống sao được? Clip quay trực tiếp cho thấy ngay chiếc xe của họ còn bị cẩu về đồn, anh Hoàng Bình, anh Phong, mọi người đều ở yên trong xe, đọc kinh cầu nguyện, thì họ chống cách nào?

Một chính quyền làm gì cũng bí mật

- Từ hôm sự kiện đó diễn ra (14/2/2017) cho tới ngày anh Nam Phong bị bắt (27/11/2017), đã có bao giờ cơ quan chức năng làm việc với Linh mục về vụ việc chưa? Đã khởi tố vụ án nào chưa?

- Không. Không hề. Bên chính quyền không nói gì cả. Tôi đã viết bản tường trình và đơn tố cáo gửi rất nhiều cơ quan của tỉnh Nghệ An cũng như Trung ương về những gì hành động bạo lực của họ đã gây ra cho chúng tôi, nhưng cả bên công an lẫn chính quyền đều chẳng nói năng gì. Họ cũng chưa bao giờ khởi tố vụ án nào cả. Hôm anh Phong bị bắt, ban đầu thì họ thông báo là bắt vì tội mua dâm, hôm sau thì bảo là chống người thi hành công vụ, mà cũng chẳng nói là trong vụ việc nào. Cuối cùng hóa ra là khởi tố chung vụ với anh Hoàng Bình.

- Linh mục có nghi ngờ rằng toàn bộ vụ việc này thực chất là nhằm vào chính ông không?

- Tôi ngờ như vậy. Hoàng Bình cũng như Nam Phong đã rất tận tình giúp tôi trong công cuộc đấu tranh bảo vệ nạn nhân vụ Formosa, ví dụ giúp tôi kê khai thiệt hại, viết đơn yêu cầu bồi thường... Họ bắt hai người này thì chắc đối tượng họ muốn đánh chính là tôi.

Tôi cũng đã bị đe dọa nhiều lần. Nhiều số điện thoại lạ gọi đến hoặc nhắn tin vào máy tôi, đe dọa, chửi bới, “mày liệu hồn”, “mày sẽ bị đánh”, “mày mà không dừng lại thì sẽ bị thế này, thế kia…”. Trên mạng cũng có rất nhiều bài viết chửi rủa tôi.

Có những người trong chính quyền gặp và bảo tôi thôi đi, đừng làm gì nữa. Họ nói “việc này chúng tôi biết cả, ông Giám đốc Công an tỉnh cũng đã nói trước Quốc hội về những thiệt hại Formosa gây ra cho chúng ta và cũng đã yêu cầu bồi thường thiệt hại. Nhưng mà ngoài đó Trung ương người ta chưa có quyết định gì thì trong này mình cũng không làm gì được”.

Họ nói vậy là rất vô trách nhiệm. Lẽ ra, nếu lo cho người dân ở địa phương này thì khi thấy thiệt hại của dân như thế, đề xuất một lần không được thì họ phải đề xuất nhiều lần để Chính phủ phải quan tâm bồi thường cho dân chứ? Đằng này, họ bảo “chúng tôi đã đề xuất và Chính phủ không xem xét”, thế là thôi. Đâu thể như vậy được? Nếu vậy thì thiệt hại của dân sẽ được xử lý như thế nào đây?
P.Đ.T.

Nhớ Hoàng Bình



Xin đưa lên đây hình ảnh một tù nhân lương tâm qua nét bút khắc họa của một người bạn để chúng ta cùng đối chiếu với những người mấy hôm nay đang làm rộn dư luận vì tội trạng cùng những lời bào chữa và tiếng khóc của họ trước Tòa. Chỉ xin có một lời cải chính: tác giả Nguyễn Kim Hoa nói rằng “Người tốt như Bình ở xã hội ngày nay là quá hiếm” e có phần hơi bi quan đấy. Chúng tôi muốn nghĩ ngược lại. Cứ tính xem số lượng tù nhân lương tâm được chính quyền “chiếu cố” mỗi năm một tăng vọt đến mức Việt Nam được quốc tế xếp vào hàng những nước thiếu tự do nhất trong năm 2017 thì cũng đủ hiểu.

Bauxite Việt Nam


Tối qua, tự nhiên mơ thấy Hoàng Bình được thả tự do ngay tại toà. Sáng ra còn tiếc mãi giấc mơ. Giá như điều đó có thể thành hiện thực.


Tôi quen Bình vào khoảng 2014 - 2015, khi ấy em làm Kỹ sư xây dựng trong một công ty thuộc Bộ Quốc phòng. Ngoài ra Bình còn có một công ty xây dựng riêng. Cuộc sống của em khá thoải mái. Em hoàn toàn có thể có một cuộc đời an nhàn, đầy đủ. Nhưng em không chọn cuộc sống đó.


Em có một nhóm cứ Chủ nhật lại nấu cơm, nấu cháo đem vô phát miễn phí cho người nghèo tại các bệnh viện ở Sài gòn. Nhóm của em cứ âm thầm lặng lẽ làm công việc thiện nguyện đó, không khoe khoang, không phô trương.


Đến phong trào phản đối xây tượng đài 1.400 tỷ ở tình nghèo Điện Biên. Bình đăng một stt với nội dung: "đủ 1.400 like sẽ đốt thẻ đảng". Không ngờ chỉ trong vòng 2 ngày thì lượng like lên đến hơn 7.000 like (nếu tôi nhớ không lầm).


Sau đó, Bình chịu rất nhiều áp lực. Lãnh đạo công ty gọi lên đòi kỷ luật, đòi Bình phải viết kiểm điểm. Vốn khái tính, Bình quyết định bỏ việc dù biết sẽ khó khăn thiệt thòi rất nhiều. Công ty riêng của em cũng bị o ép nên chỉ hoạt động cầm chừng một thời gian ngắn sau đó rồi cũng ngừng hẳn. Dù cuộc sống khó khăn nhưng Bình không than vãn, vẫn luôn vui vẻ giúp đỡ mọi người.


Nhớ có lần tôi bị té xe, gãy 3 cái xương sườn, rất đau đớn. Khi tôi khoẻ được chút, Bình bảo: "chị cần đi đâu cứ gọi em". Vậy là Bình làm xe ôm miễn phí cho tôi suốt mấy tháng, mà nhà Bình ở tận Thủ Đức, cách nhà tôi cũng phải mười mấy km.


Rồi Bình càng ngày càng có nhiều hoạt động và trở nên nổi tiếng. Chị em tôi không còn gặp nhau nhiều nhưng tôi vẫn dõi theo các hoạt động của Bình. Những lần em bị bắt, bị đánh, lại cảm thấy tim mình thắt lại. Nhưng quan tâm hỏi thăm thì em luôn bảo: "Em không sao, chị đừng lo". Khi biết sẽ bị tù, Bình bảo: "Đằng nào cũng đi, thôi thì đi trước khỏi đi sau", và vẫn cười, vẫn lạc quan như em luôn thế.
Chưa lần nào Bình bị bắt mà tôi có mặt, lần nào cũng có một lý do nào đó. Lần này Bình ra toà, tôi cũng lại không thể ra với em được. (Ôi ! Các thể loại lý do. Tiên sư các thể loại lý do).


Bình đi nhiều, quen biết rộng, nhưng em chưa hề mất lòng ai. Với ai Bình cũng cởi mở và luôn chọn phần thiệt thòi về mình nên ai cũng quý em. Hoàng Bình không lý luận nhiều, em chỉ lặng lẽ hành động, lặng lẽ giúp đỡ bà con, chẳng bao giờ hơn thua với ai. Người tốt như Bình ở xã hội ngày nay là quá hiếm. Một người ngoại đạo như tôi nhưng lại yêu quý Công giáo vì ở đó có những Giáo dân như Hoàng Bình.


Nghĩ đến Bình lại cảm thấy mình vô dụng, lại cảm thấy mình bạc bẽo, lại chỉ biết rơi nước mắt. Dù không theo bất kỳ một tôn giáo nào, nhưng cũng xin nguyện cầu Thiên Chúa ban bình an cho em, cầu cho em chân cứng đá mềm để đi qua hết chặng đường đày ải.

N.P.H.

Đại sứ cá mập


Từ Thức


Thưa bà Sylvia Earle kính mến. Mong bà bớt phiền lòng. Ở nước Cộng hòa XHCN tốt đẹp chúng tôi người ta chỉ dạy các vị Đại sứ những tiêu chuẩn về “con người mới xã hội chủ nghĩa” thôi bà ạ. Bà chẳng thấy ông cựu Đại sứ Bàng ở Hoa Kỳ hồi nào đã thản nhiên đi bắt các sinh vật biển bị cấm giết hại về xào rán đấy ư. “Con người mới xã hội chủ nghĩa” ấy cũng đang “phát huy năng lực” một cách tối đa trên đất nước chúng tôi, đưa hàng bảy, tám ngàn cây xanh ở hai thành phố lớn nhất nước là Hà Nội và Sài Gòn lên máy chém từ mấy năm nay. Và không phải chỉ có chừng ấy. Có dịp xin mời bà sang Việt Nam tận mắt chứng kiến.

Bauxite Việt Nam

Các thiếu nữ đang phơi ngực diễu hành ở trong nước, bày tỏ sự kiêu hãnh của đội bóng tròn VN đã “đặt Á Châu dưới chân” (theo một tờ báo lề phải). Nên biết ở nước ngoài, người ta ít nói tới chuyện đó hơn là chuyện toà Đại sứ VN ở Chili (*) phơi vây cá trên nóc nhà.




Hàng trăm vây cá mập phơi trên nóc tòa nhà DSQ VN tại Chile. Ảnh:

Chuyện hy hữu trong lịch sử ngoại giao: một cơ quan đại diện cho quốc gia, dân tộc, làm chuyện bất hợp pháp để kiếm tiền như một tổ chức trộm cướp. Làm chuyện man rợ, góp phần vào việc tàn phá môi trường trong khi nhiệm vụ của mỗi quốc gia là phải chung sức với thế giới bảo vệ môi sinh.

Dưới đây là tóm tắt bài của tờ báo địa phương Elmostrador (**):
Xác cá mập còn tươi phơi trên nóc nhà toà Đại sứ Cộng hoà XHCN Việt nam.

HÀNG TRĂM VÂY CÁ MẬP PHƠI TRÊN NÓC NHÀ SỨ QUÁN KHIẾN CỘNG ĐỒNG KHOA HỌC QUỐC GIA VÀ THẾ GIỚI PHẪN NỘ

Ngỡ ngàng, khó tin và kinh ngạc. Ba từ ngữ này tóm tắt phản ứng của cộng đồng khoa học ở Chili và trên khắp thế giới khi đọc tin, ngày 18/01, vây cá mập phơi trên nóc nhà toà Đại sứ VN Ở Chili, Nam Mỹ.

Những vây cá mập, phơi trên nóc nhà một trụ sở của sứ quán đã khiến người trong khu để ý vì mùi hôi thối.

Việc bắt giết cá mập, bất hợp pháp ở Chili cũng như hầu hết các quốc gia trên thế giới vì luật pháp bảo vệ một sinh vật đang bị đe dọa tuyệt chủng. Mỗi năm 100 triệu cá mập bị giết, nhiều hơn số cá sinh nở. Một số dân chài lưới làm chuyện bất hợp pháp này vì vây cá mập rất được giá trong những tiệm ăn Tàu và Việt.

Đây là lần đầu tiên người ta thấy chuyện phơi vây cá mập còn tươi ngay trong thành phố. Alex Munoz, Giám đốc vùng Mỹ Châu La tinh của tổ chức Pristine Seas, thuộc National Geographic Society, nói: “Tôi không tin nổi. Tôi vẫn muốn biết người ta đã phơi vây cá ở đâu, nhưng không bao giờ nghĩ có thể ở ngay trong thành phố. Đây là lần đầu tiên tôi thấy chuyện này ở Chili”.

Việc khám phá vây cá mập phơi trên nóc nhà một toà Đại sứ gây tiếng vang lớn, vì rơi đúng lúc bà Sylvia Earle, một trong những chuyên viên bảo vệ môi trường được kính nể nhất thế giới, đang thuyết trình về hiểm họa diệt chủng của cá mập, và từ đó, hiểm họa mất cân bình của biển cả, tại hội nghị về tương lai của trái đất, một hội nghị khoa học quan trọng nhất tại Nam Mỹ.

Bà nói phá sự cân bằng sinh sôi nẩy nở ở biển cả là tàn phá nguồn sống của nhân loại.

Max Bello, một trong những chuyên viên đã bỏ cả đời trong việc bảo vệ cá mập, nói: giết hại cá mập kiểu này là gây đại họa cho biển cả. Cá mập giữ thăng bằng môi sinh, loại trừ bệnh tật và những hiện tượng bất bình thường ở loài cá.

Matias Asun, Giám đốc Greenpeace tại Chili, nói bắt cá, chặt vây là một hành động man rợ, đe dọa môi trường, việc bảo vệ cá mập phải được sự cộng tác của tất cả các quốc gia.

Việc khám phá vây cá mập phơi trên nóc nhà toà Đại sứ có thể gây một vấn đề ngoại giao, vì nhân viên sứ quán đã lạm dụng quyền bất khả xâm phạm của các cơ sở lãnh sự để làm chuyện phi pháp.

Trước áp lực của các hội đoàn bảo vệ môi trưòng, Bộ Ngoại giao Chili cho hay đã tìm mọi cách liên lạc với toà Đại sứ Việt Nam để làm sáng tỏ vấn đề, nhưng toà Đại sứ không trả lời. Mỗi lần vấn đề được nêu ra, họ ngang nhiên cúp điện thoại.

Tổ chức bảo vệ môi trường Greenpeace tuyên bố chính quyền địa phương phải có thái độ, phải làm sáng tỏ chuyện này. Phải coi là rất hệ trọng một chuyện như vậy có thể xảy ra trên lãnh thổ Chili.

T.T.

(*) Chili viết theo kiểu Pháp. Người Mỹ viết Chile (Republic of Chile). Trong nước viết Chi Lê. Giáp ranh với Argentine (Argentina), thủ đô là Santiago.
(**) Nguyên văn bài báo trên tờ Elmostrador:
Bản dịch Pháp ngữ bài nói trên (rất ngây ngô, vì dịch tự động, kiểu Google):


Tác giả gửi BVN